Het kabinet is voornemens om het Tijdelijk Noodfonds Energie komende winter opnieuw open te stellen. Hoewel het doel — het ondersteunen van kwetsbare huishoudens met een laag inkomen en een hoge energierekening — lovenswaardig is, kent de feitelijke uitwerking een fundamentele weeffout. De systematiek achter de regeling is simpelweg onlogisch.
Dit wordt direct duidelijk wanneer we kijken naar de officiële rekenmethode:
Bij een bruto sociaal minimuminkomen van € 1.790 per maand hanteert het fonds een zogenaamde energiequote van 8%. Dit betekent dat een huishouden pas in aanmerking komt voor compensatie zodra de maandelijkse energiekosten hoger zijn dan € 143,20 (8% van € 1.790).
Stel dat een huishouden een energierekening heeft van € 200. De rekensom verloopt dan als volgt:
- Het verschil boven de drempel bedraagt € 56,80 (€ 200 minus € 143,20).
- Het Noodfonds vergoedt hier de helft van.
- De uiteindelijke compensatie komt hiermee uit op € 28,40 per maand.
De perverse prikkel van dit systeem zit aan de onderkant van de drempel. Wie noodgedwongen extreem zuinig leeft, of de verwarming uit angst voor de kosten überhaupt niet durft aan te zetten, blijft onder de grens van € 143,20. Het gevolg? Deze huishoudens ontvangen nul euro ondersteuning.
Het huidige beleid creëert hiermee een ‘zuinigheidsboete’: burgers die maximaal besparen worden financieel gestraft, terwijl zij die de kachel wél aanzetten en over de drempel heen schieten, wél worden gecompenseerd. Men wordt zo letterlijk in de kou gezet.
Een aanzienlijk rechtvaardiger alternatief zou een generieke korting van bijvoorbeeld 10% op de energierekening zijn voor iedereen met een minimuminkomen. Een dergelijk model kent louter voordelen: het beloont energiebesparing naar verhouding, neemt de drempelvrees weg en is bovendien vele malen eenvoudiger en transparanter uit te voeren.
Beleid hoort te steunen én te stimuleren. Het huidige Noodfonds doet helaas het tegenovergestelde.